1- استاد اقتصاد، دانشکده اقتصاد، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2- استادیار، گروه مطالعات سیاستهای پولی و ارزی، پژوهشکده پولی و بانکی بانک مرکزی، تهران، ایران
3- پژوهشگر، پژوهشکده پولی و بانکی بانک مرکزی، تهران، ایران ، Alitavassoli1994@gmail.com
چکیده: (4 مشاهده)
تراز بودجه دولت و رشد نقدینگی از مهمترین متغیرهای اثرگذار بر ثبات اقتصاد کلان در ایران هستند و بررسی رابطه میان آنها از اهمیت ویژهای برخوردار است. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثر نامتقارن تراز بودجه دولت بر رشد نقدینگی در ایران طی دوره زمانی ۱۳۶۸ تا ۱۴۰۳ و با استفاده از الگوی خودرگرسیون با وقفههای توزیعی غیرخطی (NARDL) انجام شده است. این روش امکان تفکیک تغییرات مثبت و منفی تراز بودجه را فراهم میآورد تا واکنش نامتقارن رشد نقدینگی نسبت به هر یک از این تغییرات در کوتاهمدت و بلندمدت بررسی شود. متغیرهای کنترلی پژوهش شامل درآمدهای نفتی واقعی، نرخ ارز بازار آزاد و رشد اقتصادی هستند. نتایج آزمون کرانهها وجود رابطه بلندمدت میان متغیرهای پژوهش را تأیید کرد. یافتههای برآورد ضرایب نشان داد که اجزای مثبت و منفی تراز بودجه دولت اثرات معناداری بر رشد نقدینگی در کوتاهمدت و بلندمدت دارند. همچنین، آزمون والد وجود اثرات نامتقارن تراز بودجه بر رشد نقدینگی را در هر دو دوره کوتاهمدت و بلندمدت تأیید کرد و نشان داد که شدت اثر تغییرات مثبت تراز بودجه با شدت اثر تغییرات منفی آن یکسان نیست؛ بهگونهای که قدر مطلق ضریب بلندمدت جزء مثبت (۴۶۸/۰) از قدر مطلق ضریب جزء منفی (۳۹۲/۰) بیشتر است که بیانگر نامتقارن بودن رابطه میان تراز بودجه و رشد نقدینگی در اقتصاد ایران است. همچنین، درآمدهای نفتی واقعی و نرخ ارز اثر مثبت و رشد اقتصادی اثر منفی بر رشد نقدینگی نشان دادند. ضریب جمله تصحیح خطا (۶۸۴/۰-) نیز بیانگر سرعت مناسب تعدیل الگو به سمت تعادل بلندمدت است. بر اساس یافتهها، کنترل پایدار رشد نقدینگی صرفاً با ابزارهای سیاست پولی امکانپذیر نیست و مستلزم تقویت انضباط مالی دولت، کاهش وابستگی بودجه به درآمدهای نفتی، مدیریت هزینههای جاری، شفافیت بیشتر در تأمین مالی بودجه و هماهنگی مؤثر میان سیاستهای مالی و پولی است.
پژوهشی:
پژوهشي |
موضوع مقاله:
توسعه اقتصادی، اقتصاد منطقه ای و رشد دریافت: 1405/5/26 | پذیرش: 1405/3/10