1- استاد گروه اقتصاد و سیستمها، مؤسسه عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامهریزی، تهران، ایران
2- دانشجوی دکتری اقتصاد، مؤسسه عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامهریزی، تهران، ایران
چکیده: (56 مشاهده)
شواهد آماری از اقتصاد ایران نشان میدهد که شبکه بانکی به طور قابل توجهی تحت تأثیر چرخههای کلان اقتصادی ناشی از تکانههای خارجی حقیقی برونزا به شکل تکانههای رابطه مبادله یا تحریم قرار گرفته است. این امر مشکلات بومی پیش روی بانکها مانند انتخاب نامطلوب و مخاطرات اخلاقی را تشدید کرده است. ترازنامه شبکه بانکی به دلیل اقدامات غیرقانونی و غیرمجاز و نیز تمرکز ریسک از طریق تسهیلاتدهی به «اشخاص مرتبط» و فرآیندهای تسهیلاتدهی غیرقانونی، بیش از پیش رو به وخامت گذاشته است. فقدان سازوکارهای نظارتی و نظارتی مؤثر توسط نهادهای نظارتی، به تداوم و تعمیق عدم تعادل ترازنامه انجامیده است. در نتیجه، نسبت بالای مطالبات غیرجاری و تسهیلات امهالی، به ویژگیهای ساختاری سیستم بانکی تبدیل شده است. این در حالی است که انباشت داراییهای غیرنقدی در شرکتهای هلدینگ متعلق به بانکها و تملک املاک و مستغلات گسترش یافته است. علاوه بر این مطالبات بانکها از دولت و مشکلات جریان نقدی و فشارهای ترازنامهای افزایش یافته است. روی هم رفته، این عوامل نه تنها منجر به وخامت شاخصهای سلامت ترازنامه شبکهبانکی شدهاند، بلکه ظرفیت شبکه بانکی برای ایفای نقش خود در تأمین اعتبار و تأمین مالی را به شدت محدود کردهاند. هدف از این مقاله، بررسی چالشهای رایج شبکهبانکی در ایران با تکیه بر ادبیات نظری مربوطه است که گذشته از موانع ذکر شده، با کنترل قیمت و نظارت ضعیف نیز مواجه است. این مقاله شواهد تجربی مربوط به انباشت ریسک و تنگنای اعتباری در شبکه بانکی ایران و تأثیر آن بر بخش حقیقی را بررسی خواهد کرد.
شواهد آماری از اقتصاد ایران نشان میدهد که شبکهبانکی به طور قابل توجهی تحت تأثیر چرخههای کلان اقتصادی ناشی از تکانههای خارجی حقیقی برونزا به شکل تکانههای رابطه مبادله یا تحریم قرار گرفته است. این امر مشکلات بومی پیش روی بانکها مانند انتخاب نامطلوب و مخاطرات اخلاقی را تشدید کرده است. ترازنامه شبکه بانکی به دلیل اقدامات غیرقانونی و غیرمجاز و نیز تمرکز ریسک از طریق تسهیلاتدهی به «اشخاص مرتبط» و فرآیندهای تسهیلاتدهی غیرقانونی، بیش از پیش رو به وخامت گذاشته است. فقدان سازوکارهای نظارتی و نظارتی مؤثر توسط نهادهای نظارتی، به تداوم و تعمیق عدم تعادل ترازنامه انجامیده است. در نتیجه، نسبت بالای مطالبات غیرجاری و تسهیلات امهالی، به ویژگیهای ساختاری سیستم بانکی تبدیل شده است. این در حالی است که انباشت داراییهای غیرنقدی در شرکتهای هلدینگ متعلق به بانکها و تملک املاک و مستغلات گسترش یافته است. علاوه بر این مطالبات بانکها از دولت و مشکلات جریان نقدی و فشارهای ترازنامهای افزایش یافته است. روی هم رفته، این عوامل نه تنها منجر به وخامت شاخصهای سلامت ترازنامه شبکهبانکی شدهاند، بلکه ظرفیت شبکه بانکی برای ایفای نقش خود در تأمین اعتبار و تأمین مالی را به شدت محدود کردهاند. هدف از این مقاله، بررسی چالشهای رایج شبکهبانکی در ایران با تکیه بر ادبیات نظری مربوطه است که گذشته از موانع ذکر شده، با کنترل قیمت و نظارت ضعیف نیز مواجه است. این مقاله شواهد تجربی مربوط به انباشت ریسک و تنگنای اعتباری در شبکه بانکی ایران و تأثیر آن بر بخش حقیقی را بررسی خواهد کرد.
پژوهشی:
پژوهشي |
موضوع مقاله:
اقتصاد مالی دریافت: 1405/3/9 | پذیرش: 1405/3/10