fa جامعه‌شناسی جهانی‌شدن:رهیافت‌هایی برای برنامه‌ریزی توسعه در ایران پژوهشي Research این مقاله پیامدهای جامعه‌شناسی جهانی شدن برای برنامه‌ریزی توسعه در ایران را بررسی نموده و پیشنهادهایی را برای تعامل سازنده با جهانی‌شدن در برنامه توسعه کشور ارایه کرده است. برنامه‌ای که به‌عنوان یک سند ملی از دیدگاه‌های نظریه‌پردازان و سیاست‌گزاران توسعه متاثر است. بدین منظور، ابتدا سه نظریه جامعه‌شناسی جهانی شدن به‌طور خلاصه بررسی می‌شود و به‌ترتیب نیروهای محرکه اقتصادی، سیاسی و فرهنگی حهانی‌شدن معرفی می‌گردد. با ارایه یک ارزیابی انتقادی از فروض پایه، استدلال‌های اصلی، و نتایج عمده این سه نظریه، چارچوبی برای تحلیل جهانی شدن و پیامدهای آن پیشنهاد می‌گردد تا مقاله حاضر از قدرت توضیحی بیشتری برخوردار باشد. بر اساس این چارچوب نظری، پیامدهای جهانی‌شدن برای برنامه‌ریزی اجتماعی در کشورهای در حال توسعه در سه حوزه فرهنگی، سیاسی و اقتصادی بررسی شده و مصادیق آن پیامد‌ها برای برنامه‌ریزی توسعه در ایران جستجو می‌گردد. همچنین با اشاره‌ای به اهداف و سیاست‌های عمده برنامه‌های پنج ساله توسعه پس از پیروزی انقلاب اسلامی، استدلال می‌شود که برنامه‌های مذکور از نگاه جامعه‌شناسانه برای تحلیل اثرات جهانی‌شدن برخوردار نبوده است. این امر در حالی است که جامعه‌شناسی جهانی‌شدن رهیافت‌های مهمی در جهت برنامه‌ریزی توسعه در ایران را در بر خواهد داشت. مهمترین این رهیافت‌ها عبارت است از: به‌ منظور استفاده از فرصت‌های جهانی‌شدن باید تعامل فرهنگی و سیاسی سازنده با جهان شکل گیرد. این تعامل، اساس استفاده فرصت‌های جهانی‌شدن در زمینه‌های اقتصادی، علمی و فن‌آوری را فراهم می‌آورد. در این تعامل سازنده، بهره‌ برداری از تجربه جهانی توسعه و نقد منصفانه آن نقش کلیدی را ایفاء خواهد نمود. This article examines the implications of globalization for development planning in Iran, and tries to give suggestions to the policy-makers with the aim of establishing constructive interactions with globalization in the context of Iran's development plans. Needless to mention, such development plans, as national documents, are influenced by ideas of policy makers. To these ends, the article first, briefly, explains three sociological theories of globalization which cover the economic, political and cultural driving forces of globalization. The article critically reviews the basic assumption of these three theories of globalization, their main reasoning and conclusions in order to provide a new analytical framework for analysis of globalization and its implications for social planning in developing countries in cultural, economic and political areas. Later, the article tries to study how to apply the findings in the context of Iran's five-year development plans. It surveys Iran's development plans' major goals and policies regarding globalization and argues that the plans have not employed a sociological approach to examine the effects of globalization. The paper concludes that the sociology of globalization leads us to some important contributions to the Iran's development planning. One of such contributions holds that the development planning should initiate a cultural dialogue and a political interaction with the globalizing world to fulfill the required preconditions for using economic, scientific and technological advantages of current globalization. The recognition of the global development experiences and their fair critique assume a key role in accomplishing such preconditions. جامعه‌شناسی جهانی، نظریه جهانی‌شدن، برنامه‌ریزی اجتماعی، کشورهای در حال توسعه، توسعه. Global Sociology, The Theory of Globalization, Social Planning and Developing Countries, Development 25 58 http://eprj.ir/browse.php?a_code=A-10-4-476&slc_lang=fa&sid=1 Masoud Mohammadi Alamuti مسعود محمدی الموتی m.alamuti@imps.ac.ir 10031947532846001941 10031947532846001941 Yes موسسه عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامه ریزی