fa ارزیابی اثربخشی کانال‌های انتقال پولی بر تولید و تورم و تحلیل اهمیت نسبی آنها در اقتصاد ایران پژوهشي Research در حوزه سیاستگذاری پولی و اعتباری، سیاستگذاران بایستی به تعاملات بین ابزار سیاست پولی، بازار دارایی‌ها و بازار پول و در یک سطح بالاتر، ارتباط هر دو آن‌ها با متغیرهای کلان اقتصادی، مانند تولید واقعی و تورم، توجه ویژه‌ای داشته باشند. آگاهی درباره امور فوق، برای شناخت و اجرای مؤثر سیاست‌ها ضروری است. یک روش مفید برای بررسی و فهم سیاست پولی، تمرکز بر سازوکارهای انتقال پولی است که از طریق آنها، اقدامات بانک مرکزی مؤثر می‌گردد. سازوکارهای انتقال سیاست پولی نیز از طریق کانال‌های مختلف و با تأثیرگذاری بر متغیرها و بازارهای متعدد و با سرعت و شدت متفاوتی صورت می‌گیرد. در پژوهش حاضر، قدرت اثرگذاری چهار کانال اصلی انتقال پولی بر نرخ رشد تولید واقعی و نرخ تورم، یعنی کانال نرخ بهره، کانال نرخ ارز، کانال قیمت دارایی (سهام) و کانال وام‌دهی بانکی با استفاده از داده‌های فصلی از دوره 1369:1-1387:2 مورد ارزیابی قرار گرفته است. بر اساس یافته‌های پژوهش، در اقتصاد ایران هر چهار کانال مورد بررسی، قدرت انتقال اقدامات پولی را بر نرخ رشد تولید و تورم دارد و به عبارت دیگر، کانال‌های فعال لحاظ می‌شود. علاوه بر این، سیاست‌های پولی از طریق کانال وام‌دهی بانکی، بیشترین تأثیر را بر رشد تولید واقعی می‌گذارد. همچنین، از طریق کانال نرخ ارز، سیاست پولی بر نرخ تورم بیشترین اثرگذاری را دارد. In the area of monetary and credit policy-making, the policy-makers should take into special consideration the interactions of monetary policy tool with ‘assets market’ and ‘money market’ while analyzing the relationship of the both with macroeconomic variables such as real production and inflation in a higher level. It is a must to get familiar with the mentioned matters in an attempt to efficiently identify and implement the right policies. A helpful way to study and realize the monetary policy is to focus on monetary transmission mechanisms, through which the activities of the central bank would take effect. Transmission mechanisms of monetary policy are implemented via different routes while influencing various variables and markets with different speeds and intensities. This article tries to evaluate the effectiveness power of four main monetary transmission channels i.e., 1) interest, 2) foreign exchange, 3) assets (stock) price, and 4) bank loaning, on real production growth rate and inflation rate by means of seasonal data within 1: 1990 – 2: 2008. According to the findings of the research, all four channels were powerful enough to transmit the monetary activities to the production and inflation growth rates in other words, these four channels are regarded as active channels. Moreover, monetary policies exert the highest effect on real production growth through bank loaning channel. Meanwhile, monetary policy is most effective on inflation rate via foreign exchange channel. سازوکار انتقال پولی، کانال انتقال پولی، ابزار سیاستی، بانک مرکزی Monetary Transmission Mechanisms, Monetary Transmission Channels, Policy Tools, Central Bank 39 63 http://eprj.ir/browse.php?a_code=A-10-4-305&slc_lang=fa&sid=1 Akbar Komijani اکبر کمیجانی komijani@ut.ac.ir 10031947532846002084 10031947532846002084 Yes دانشگاه تهران Farhad Alinejad-Mehrabani فرهاد علی نژاد مهربانی alinejadfa@ut.ac.ir 10031947532846002085 10031947532846002085 No دانشگاه تهران