fa بررسی زیر‌ساخت‌های موجود مؤسسات اعتباری غیربانکی برای استقرار نظام بودجه‌ریزی عملیاتی پژوهشي Research در بازار رقابتی شدیدی که بین مؤسسات اعتباری وجود دارد، سازمان‌هایی پیشرو هستند که در آنها از ابزارهای مدیریتی نوین، به بهترین نحو استفاده شده باشد. بودجه یکی از این ابزارهای بسیار مهم مدیران است که بیانگر رویکرد سازمان به منظور دستیابی به اهداف سازمانی، در هر سال مالی است. از این رو، برای افزایش کیفیت تصمیم‌های مدیران درباره نحوه تأمین و مصرف منابع بین فعالیت‌های مختلف، می‌توان نظام بودجه‌ریزی عملیاتی را به عنوان ابزاری کارآمد در حوزه بودجه‌ریزی پیشنهاد کرد. از آنجایی که برای استفاده از هر نظام جدیدی در سازمان‌ها، به تأمین زیرساخت‌هایی نیاز است، احصاء آنها، گامی مهم برای استقرار اثربخش نظام بودجه‌ریزی عملیاتی است. از این رو، در بخش نخست مقاله حاضر، به این پرسش پاسخ داده شده است که شرایط و الزام‌های اجرای نظام بودجه‌ریزی عملیاتی در مؤسسات مالی کدام است؟ در ادامه، با بررسی وضعیت این الزام‌ها در مؤسسات مالی غیربانکی، به این پرسش پاسخ داده شده است که آیا اختلاف معنی‌داری بین زیر‌ساخت‌های لازم برای اجرای بودجه‌ریزی عملیاتی با زیرساخت‌های موجود وجود دارد؟ در پاسخ به پرسش اول، از مجموع ادبیات موضوع و آرای خبرگان، 46 مؤلفه به عنوان الزام‌های استقرار، در چهار گروه عوامل مدیریتی، فنی، سازمانی– فردی و محیطی استخراج گردید و با استفاده از ابزار پرسشنامه، آرای 35 خبره بودجه‌ریزی عملیاتی درباره میزان اهمیت این مؤلفه‌ها به منظور استقرار نظام مذکور احصاء گردید. داده‌های به ‌دست آمده با استفاده از آزمون‌های T، فریدمن و فن تاپسیس ، مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت که در نهایت، 38 مورد از 46 مؤلفه احصاء شده، به عنوان الزام‌های استقرار بودجه‌ریزی عملیاتی تأیید گردید. در پاسخ به پرسش دوم، با استفاده از پرسشنامه، وضعیت موجود مؤلفه‌های مذکور، در شش مؤسسه مالی غیربانکی برتر در کشور ( انصار ، مهر، شهر ، توسعه، قوامین و ثامن‌الائمه) استخراج گردید. داده‌های حاصل از 96 پرسشنامه جمع‌آوری شده، با استفاده از آزمون‌های T، تحلیل واریانس یک‌طرفه، توکی و نیز فن تاپسیس مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت و مشخص گردید که وضعیت 31 مؤلفه از 46 مؤلفه احصاء شده برای استقرار نظام بودجه‌ریزی عملیاتی، از حد مطلوبی برخوردار است In the intensely competitive market of the credit institutes, those best using modern managerial tools are considered the leading organizations. Budget is a highly important tool in the hands of managers. It represents the organizational approach to meet the organizational goals within each fiscal year. Therefore, it is advisable that managers make use of performance-based budgeting as an efficient instrument to qualitatively make better decisions regarding ways to supply and consume the resources from among different activities. As establishing any new system in organizations requires some infrastructures, the first stage for deployment of an efficient performance-based budgeting system would be to study the needed infrastructures. This paper, first, tries to introduce the conditions and requirements for executing performance-based budgeting in the institutes. Then, it surveys the status of such requirements in non-bank credit institutes to find out whether there is any significant difference between the present and needed infrastructures for starting a performance-based budgeting system or not. As for the first part, the related literature and experts’ viewpoints were utilized to extract 46 items as the “establishment requirements” in four groups, namely managerial, technical, organizational and environmental. Later, a questionnaire was made to gather the opinions of 35 performance-based budgeting experts pertaining to the amount of importance attributed to those 46 items in order to establish such a budgeting system in an institute. The data resulted from T-test, Friedman test and TOPSIS technique were analyzed to finally approve 38 out of 46 items as the requirements to establish performance-based budgeting system. Regarding the second part, a questionnaire was designed to check the situation of the 46 items in six leading non-bank financial institutes of the country. Data collected from 96 filled out questionnaire handouts were analyzed with T-test, one-way analysis of variance, Tuckey HSD and TOPSIS technique. As a result, it was revealed that 31 out of 46 items were suitable in these six institutes to establish a performance-based budgeting system. بودجه، بودجه‌ریزی عملیاتی، مؤسسات اعتباری غیر‌بانکی، برنامه‌ریزی، فعالیت، ارزیابی عملکرد Budget, Performance-based Budgeting, Non-Bank Credit Institutes, Planning, Activity, Performance Evaluation 49 81 http://eprj.ir/browse.php?a_code=A-10-4-201&slc_lang=fa&sid=1 Adel Azar عادل آذر 10031947532846001172 10031947532846001172 Yes دانشگاه تربیت مدرس Mohammad-Ali Aghaei محمدعلی آقایی 10031947532846001173 10031947532846001173 No دانشگاه تربیت مدرس Hamid-reza Jafari احمدرضا جعفری 10031947532846001174 10031947532846001174 No دانشگاه امام صادق