fa بررسی وضعیت موجود علم و فناوری در ایران و جایگاه آن در برنامه‌های توسعه پژوهشي Research در اقتصادهای دانش‌بنیان، علم و فناوری اهمیتی برتر از کار و سرمایه یافته است. از این رو، اکنون راهبردهای کلان علم و فناوری در سطوح ملی و بین‌المللی با دقت بررسی و در چارچوب طرح‌های میان‌مدت و بلندمدت، تدوین، اجرا و پایش می‌شود. نکته مهم، درک واقعی و بی‌طرفانه نقطه عزیمت و وضع موجود است که پایگاه علم و فناوری کشور نامیده می‌شود. هدف پژوهش حاضر، در وهله نخست تعیین حدود نسبی این پایگاه و سپس بیان پیشنهادهایی برای درج در بخش علم و فناوری برنامه‌های توسعه در قالب هسته‌های جهت‌دهنده است. پرسش اساسی مقاله حاضر این است که وضعیت پایگاه علم و فناوری، با توجه به الگوی چهارگانه‌ای که در مقاله حاضر مطرح شده است، چگونه است؟ آیا این وضعیت، بیانگر وجود مشکلات، آسیب‌ها و عدم تعادل‌هایی در نظام علم و فناوری در سطح ملی است؟ روش پژوهش، بررسی و تحلیل آماری و نیز تحلیل محتوای کیفی است که در کنار آن یک، پژوهش آسیب‌شناختی نیز در حوزه علم و فناوری انجام شده است. یافته‌ها در قالب داده‌های منظم از بررسی آماری و نیز گزارش آسیب‌شناختی، بیانگر برخی گسست‌ها و عدم تعادل‌ها در این حوزه است. جزیره‌ای شدن، عدم هماهنگی و انسجام نهادهای سیاستگذاری، ضعف رابطه بین رشد علم و تولید، عدم توان جذب سهم پژوهش از تولید ناخالص داخلی، از جمله عدم تعادل‌های مذکور است. در پایان، نگارنده الگوی مطلوبی پیشنهاد کرده و در پیوست مقاله نیز بسته پیشنهادی سیاستی، به طور مدون بیان شده است. Work and capital are considered more pivotal than science and technology in knowledge-based economies. Hence, macro-strategies of science and technology in both national and international levels are thoroughly studied to be schematized, implemented and supervised in the framework of mid-run and long-run projects. The critical point is the realistic yet unbiased realization of the status quo and of the departure point, known as the scientific and technological base of the country. This paper tries to locate the coordinates of such a base and offer recommendations to be used in the science and technology part of the development plans in the framework of “core plans”. The prominent questions of this article would be, “What is our scientific-technological status in accordance to the four-element model proposed in the study?” and “Is it indicative of problems, harms and imbalances in the national science and technology system?” The article makes use of a statistical survey and analysis as well as a qualitative content analysis and a pathological study in the field of the science and technology. The findings of the research, in the form of organized data and a pathological report, demonstrate some imbalances such as isolation, lack of coordination and consistency among policy making institutions, weak relationship between science and technology and production, inability to attract the share of research in GDP, and so forth. In the end, a model is suggested along with a policy package in the annex. علم و فناوری، آموزش عالی، پژوهش، تحقیق و توسعه، برنامه‌های توسعه، ایران Science and Technology, Higher Education, Research, Research and Development, Development Plans, Iran 3 47 http://eprj.ir/browse.php?a_code=A-10-4-202&slc_lang=fa&sid=1 Gholamreza Zaker-Salehi غلامرضا ذاکرصالحی Zsalehi@irphe.ir 10031947532846001171 10031947532846001171 Yes مؤسسه پژوهش و برنامه‌ریزی آموزش عالی