fa طراحی مدل بودجه‌ریزی عملیاتی با تلفیق فن انگاره‌نگاری شناختی و فنون سلسله‌مراتبی (مورد مطالعه مرکز آمار ایران) عمومى General پژوهشي Research در دهه اخیر، یکی از دغدغه‌های مهم در سطح ملی، عملیاتی کردن بودجه در سازمان‌ها و دستگاه‌های دولتی بوده، به گونه‌ای که در برنامه چهارم و پنجم توسعه، این موضوع مورد تأکید قرار گرفته است. در بند 193 برنامه پنجم، به صراحت ذکر شده‌ است که وزارتخانه‌ها و مؤسسات دولتی موظف هستند که برنامه اجرایی و عملیاتی خود را در قالب بسته‌های اجرایی برنامه پنجم تهیه کنند. با توجه به اهمیت موضوع، در پژوهش حاضر با استفاده از فن انگاره‌نگاری شناختی، مدلی برای عملیاتی ‌کردن بودجه در مرکز آمار ایران تهیه شد. تهیه مدل مذکور، بر اساس پیوستار ورودی فرایند، خروجی و پیامد بود که در بودجه‌ریزی عملیاتی، مورد تأکید است. هدف پژوهش حاضر، پاسخ‌ به پرسش‌های ذیل بود: نقشه بودجه‌ریزی عملیاتی مرکز آمار ایران، با رویکرد شناختی چگونه است؟ و اولویت‌بندی عناصر نقشه شناختی بودجه‌ریزی عملیاتی مرکز آمار ایران با رویکرد MADM کدام است؟ در مرحله نخست پژوهش، با استفاده از فن انگاره‌نگاری شناختی، نقشه شناخت بودجه‌ریزی عملیاتی مرکز آمار ایران تهیه شد که حاوی 9 پیامد، 22 خروجی یا محصول نهایی، 14 فرایند و 5 دسته عنصر ورودی و روابط بین آنها است. در مرحله بعد تلاش شد که با بکارگیری فنون تحلیل سلسله‌مراتبی، در یک سطح ورودی‌ها و در سطح دیگر، فعالیت‌های سازمان به لحاظ تخصیص بودجه اولویت‌بندی شود. One of the major concerns of the Government in the national level during the recent decade has been performance-based budgeting in its agencies. Therefore, this has been underlined in the 4th and 5th development plans if the Islamic Republic of Iran. Given the importance of the issue, this paper tries to propose a model for performance-based budgeting at Iranian Center for Statistics, using cognitive mapping and analytical hierarchy methods. This model relies on a continuum of “input-process-output-outcome”, emphasized in performance-based budgeting. This research tries to answer the following questions: what is the performance-based budgeting map of Iran Center for Statistics? What is the elements priority of such a map according to MADM approach? In the first phase of the study, a performance-based budgeting map was drawn using cognitive mapping technique. The cognitive map of Statistical Center of Iran, resulted from the first phase, contains 9 outcomes, 22 outputs, 14 processes and 5 inputs. In the second phase, priorities were set regardless of the dependencies between the processes, categorizing them into two levels, i.e. organizational ‘inputs’ and ‘functions’ from the budget allocation point of view. بودجه‌ریزی عملیاتی، انگاره‌نگاری شناختی، فنون تحلیل سلسله‌مراتبی، مرکز آمار ایران Performance-based Budgeting, Cognitive Mapping, Analytical Hierarchy Methods, Iranian Center for Statistics 3 22 http://eprj.ir/browse.php?a_code=A-10-4-193&slc_lang=fa&sid=1 Adel Azar عادل آذر azara@modares.ac.ir 10031947532846001077 10031947532846001077 Yes دانشکده مدیریت و اقتصاد Khadijeh Mostafayi خدیجه مصطفایی khadije.mostafayi@yahoo.com 10031947532846001078 10031947532846001078 No دانشگاه تربیت مدرس Parviz Ahmadi پرویز احمدی ahmadi@sadad.co.ir 10031947532846001079 10031947532846001079 No دانشگاه تربیت مدرس