other سهم نسبی شوک‌های کلان اقتصادی در نوسانات تورم ایران: مطالعه‌ای مبتنی بر مدل تعادل عمومی پویای تصادفی با سازوکار کریدور نرخ بهره اقتصاد و جمعیت نیروی انسانی human force and population economics پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="line-height:2;"><span style="font-family:IRANsans;"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span lang="FA">این مقاله سهم نسبی گونه‌های اصلی شوک‌های کلان در نوسانات تورم ایران را برای دورۀ ۱۳۶۸:۱-۱۴۰۳:۴ برآورد می‌کند. چهار طبقه تکانه طرف عرضه، تقاضای کل، سیاست پولی و شوک ثروت دارایی‌ها در یک مدل تعادل عمومی پویای تصادفی با ساختاری منطبق بر ویژگی‌های اقتصاد باز کوچکِ ایران شناسایی می‌شوند. محور نهادی مدل، ابزارهای مختلف سیاست پولی و ارزی و همچنین ویژگی‌های خالص اقتصاد ایران است که بتواند با دقت عوامل تعیین‌کننده نرخ تورم را تحلیل کنند. نتایج تجزیۀ واریانس پیش‌بینی نشان می‌دهد در افق یک فصل، شوک‌های عرضه‌ای ۵۵ درصد از واریانس تورم را توضیح می‌دهند؛ همین سهم در افق چهار فصل به ۶۳ درصد افزایش می‌یابد. تکانه‌های تقاضا در کوتاه‌مدت ۲۲ درصد و در بلندمدت کمتر از ۱۵ درصد نوسان تورم را دربرمی‌گیرند، درحالی‌که سهم سیاست پولی از ۱۸ درصد (کوتاه‌مدت) به حدود ۱۰ درصد (سه‌ساله) کاهش می‌یابد. شوک‌ ثروت ناشی از بازار سهام هرگز از ۵ درصد فراتر نمی‌رود. از منظر زمانی، دوره‌های ۱۳۹۰&ndash;۱۳۹۲ و ۱۳۹۷ به بعد که با محدودیت صادرات نفت و جهش نرخ ارز مقارن بوده‌اند، بالاترین سهم عرضه‌ای را ثبت می‌کنند. یافته‌ها دلالت دارد که پایایی تورم پایین در ایران بدون سپر ارزی کافی و اصلاح بخش بانکی دست‌یافتنی نیست؛ زیرا شوک‌های عرضه‌محور از کانال ارز و هزینه‌های تولید به‌سرعت به شاخص قیمت مصرف‌کننده سرریز می‌شوند.</span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="line-height:2;"><span style="font-family:IRANsans;"><span style="font-size:14px;">&nbsp;</span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:106%"><span calibri="" style="font-family:"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">This study quantifies the relative importance of the main categories of macroeconomic shocks in explaining Iranian inflation over 1989:Q2 &ndash; 2025:Q1. A small-open-economy dynamic stochastic general-equilibrium (DSGE) model is estimated that identifies four structural disturbances-supply-side, aggregate-demand, monetary-policy shocks, and shocks to household wealth driven by equity-market fluctuations -while embedding the institutional features of Iran&rsquo;s dual monetary&ndash;exchange-rate framework. Forecast-error-variance decompositions show that supply shocks account for 55 percent of one-quarter-ahead inflation volatility, rising to 63 percent at the one-year horizon. Demand shocks explain 22 percent in the short run and less than 15 percent in the longer run, whereas the contribution of monetary-policy shocks declines from 18 percent (one quarter) to roughly 10 percent (three years). Asset-wealth shocks related to the equity market never exceed 5 percent. Two episodes&mdash;2011-2013 and 2018 onward&mdash;when oil-export constraints and sharp currency depreciations coincided, register the highest supply-side shares. The results imply that achieving durable single-digit inflation in Iran is unlikely without a credible foreign-exchange buffer and a rehabilitated banking sector, because supply-driven shocks quickly propagate to consumer prices through the exchange-rate and cost-push channels.</span></span></span></span><br> &nbsp;</div> شوک‌های عرضه, تقاضای کل, سیاست پولی کریدور نرخ بین‌بانکی, مدل DSGE اقتصاد ایران. supply shocks, aggregate demand, interbank-rate corridor, monetary policy, DSGE model, Iran. 3 44 http://eprj.ir/browse.php?a_code=A-10-1390-3&slc_lang=other&sid=1 Hossein Tavakolian حسین توکلیان Hossein.Tavakolian@atu.ac.ir 100319475328460011829 100319475328460011829 Yes دانشیار دانشکده اقتصاد، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران