Economic and Planning Research

fa نظام‌های ارز چند نرخی و اختلال در واردات: شواهدی خرد از ایران Multiple Exchange Rate Regimes and Import Distortions: Micro Evidence from Iran تجارت و مالیه ی بین الملل business and international finance پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">نظام‌های ارز چندنرخی، که همچنان در تعدادی از کشورهای در حال توسعه به‌کار گرفته می‌شوند، با ایجاد شکاف بین نرخ‌های رسمی و بازار آزاد، الگوی واردات و تخصیص منابع ارزی را تحت تاثیر قرار می‌دهند. این پژوهش با بهره‌گیری از داده‌های ماهانه گمرک ایران در سطح HS8 طی سال‌های ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۲، اثرات سیاست ارز چندنرخی را بر الگوی واردات در ایران بررسی می‌کند. به این منظور، جدول زمانی کالاهای مشمول ارزهای دولتی مبتنی بر منابع عمومی تدوین شد. اثرات میانگین سیاست با روش رگرسیون اثرات ثابت زمان و کالا و اثرات ناهمگن آن با رویکرد کنترل ترکیبی تعمیم‌یافته برای گروه‌های کالایی تحلیل گردید. نتایج نشان می‌دهد که افزایش شکاف ارز، که عمدتاً نتیجه افزایش نرخ ارز بازار است، به‌طور معناداری حجم واردات کالاهای یارانه‌ای را افزایش می‌دهد. به علاوه، کشش واردات نسبت به شکاف ارزی برای کالاهای مشمول ارز ترجیحی بزرگ‌تر از کالاهای نیمایی است و کالاهای واسطه‌ای بیشترین کشش را در میان انواع کالاها دارند. با این حال، نتایج کنترل ترکیبی حاکی از آن است که اثر این سیاست تنها در گروه‌های کالایی محدودی به لحاظ آماری معنادار است. این مطالعه، با ارائه نخستین شواهد تجربی مبتنی بر داده‌های خرد گمرکی، تغییرات ترکیب واردات تحت رژیم ارز چندنرخی را روشن می‌سازد.</div> <div style="text-align: justify;">Multiple exchange rate regimes, still in place in dozens of emerging markets, distort imports and resource allocation by creating a gap between the official and market exchange rates. This paper uses Iran’s Customs data at the HS8 product level and monthly frequency from 2011 to 2023 to examine the effects of this policy structure. A detailed timeline of products eligible for subsidized exchange rates is constructed. The average effects of the policy are estimated using OLS regressions with product and time fixed effects, while heterogeneous effects across product groups are identified using a parallel generalized synthetic control approach. The findings show that a widening exchange rate gap, typically driven by an increase in the market rate, significantly raises imports of goods eligible for subsidized rates. This elasticity is larger for goods receiving greater subsidies and for intermediate products. However, the synthetic control results indicate that these effects are statistically significant only for a limited number of product categories. This paper provides the first micro-level evidence on how multiple exchange rate regimes shape the quantity and composition of imports.  </div> نظام ارز چندنرخی, شکاف ارزی, ارز ترجیحی, ترکیب واردات, اثرات ثابت, کنترل ترکیبی تعمیم‌یافته Multiple Exchange Rate, Exchange Rate Gap, Fixed-Effects Regression, Generalized Synthetic Control, Import Composition 0 0 http://eprj.ir/browse.php?a_code=A-10-2219-1&slc_lang=fa&sid=1 Mahdi Ansari مهدی انصاری mahdi.ansari@sharif.edu 100319475328460012121 100319475328460012121 Yes Assistant Professor, Graduate School of Management and Economics, Sharif University of Technology, Tehran, Iran (Corresponding Author). استادیار، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه صنعتی شریف، تهران، ایران Mobina Shojaei مبینا شجاعی mobina_shojaei@gsme.sharif.edu 100319475328460012122 100319475328460012122 No M.S. in Economics, Graduate School of Management and Economics, Sharif University of Technology, Tehran, Iran کارشناسی ارشد اقتصاد، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه صنعتی شریف