fa کسری بودجه، پایه‌پولی و تورم (شواهدی از اقتصاد ایران) اقتصاد کلان Macroeconomics پژوهشي Research <div style="text-align:justify"><span style="font-family:IRANsans"><span style="font-size:10pt"><span style="font-size:11.5pt">در سال‌های اخیر، کشور با مقادیر بی‌سابقه‌ای از کسری بودجه</span> <span style="font-size:11.5pt">دولت و نرخ تورم مواجه بوده است. تخلیه</span> <span style="font-size:11.5pt">انواع ناترازی‌ها در اقتصاد به‌ویژه ناترازی‌های بودجه‌ای و بانکی می‌تواند ازجمله عوامل کلیدی اثرگذار بر تورم شناخته شود. بررسی نظریه‌های موجود نشان می‌دهد که هیچ اتفاق‌نظر واحدی در رابطه</span> <span style="font-size:11.5pt">بین کسری بودجه و تورم وجود ندارد. در این مطالعه، روابط بین متغیرهای پولی (تورم، پایه‌پولی)، کسری مالی دولت (کسری تراز عملیاتی و کسری بودجه</span> <span style="font-size:11.5pt">عمومی)، تولید ناخالص داخلی، نرخ ارز حقیقی، و درآمد نفتی در چهارچوب یک سیستم پویای تصحیح خطای برداری جزئی در بازه زمانی 1401-1370 بررسی شده است. نتایج نشان می‌دهد که کسری مالی دولت در بلندمدت تأثیر مثبت و معناداری در پایه‌پولی دارد. علاوه‌براین، پایه‌پولی خود تأثیر بلندمدت مثبتی بر تورم دارد. بررسی علیت بین متغیرها نیز حاکی از وجود </span><span style="font-size:11.5pt">یک علیت یک‌‌طرفه از پایه‌پولی و کسری تراز عملیاتی به </span><span style="font-size:11.5pt">نرخ تورم </span><span style="font-size:11.5pt">است. رابطه</span> <span style="font-size:11.5pt">یک‌طرفه</span> <span style="font-size:11.5pt">دیگری بین کسری تراز عملیاتی و پایه‌پولی نیز وجود دارد که نشان می‌دهد کسری تراز عملیاتی می‌تواند علت پایه‌پولی شناخته شود.</span> <span style="font-size:11.5pt">درمجموع، یافته‌های مدل تجربی نشان می‌دهد که تغییرات پولی در کشور هنوز تابع کسری بودجه</span> <span style="font-size:11.5pt">دولت است و هم عوامل پولی و هم عوامل بودجه‌ای نقش کلیدی در ایجاد تورم در کشور دارند.</span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:10pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">In recent years, the country has experienced large budget deficits and increasing inflation rates. Imbalances in both the budget and banking sectors have been major factors contributing to this inflation. This study investigates the relationships between key monetary variables, government budget deficits, gross domestic product (GDP), real exchange rates, and oil revenues from 1991 to 2022, using a dynamic vector error correction model. The findings show that government budget deficits have a significant long-run positive effect on the monetary base, which in turn increases inflation. The analysis also finds a one-way relationship where the monetary base and operating balance deficit lead to higher inflation rates. It suggests that the operating balance deficit may also affect changes in the monetary base. Overall, the results indicate that monetary dynamics in the country are closely related to government budget deficits, emphasizing the important roles of both monetary and fiscal factors in driving inflation.</span></span></span></div> بودجه دولت, تراز عملیاتی, کسری مالی دولت, پایه‌پولی, تورم. Budget Deficits, Operating Balance, Government Financial Deficit, Monetary Base, Inflation 3 44 http://eprj.ir/browse.php?a_code=A-10-2019-2&slc_lang=fa&sid=1 solaleh Tavassoli سلاله توسلی s.tavassoli92@gmail.com 100319475328460011634 100319475328460011634 Yes Department of Economic, Monetary and Banking Research Institute, Tehran, Iran پژوهشگر پژوهشکده پولی و بانکی، تهران، ایران