fa تبیین توهم مالی در اقتصاد ایران با تاکید بر شاخص‌های پنج‌گانه و رهیافت NARDL اقتصاد مالی financial economics پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">پدیده توهم مالی همواره در ادبیات مالیه عمومی مورد توجه بوده است. توهم مالی مفهومی است که در آن درک نادرست پارامترهای کلیدی مالی، به &rlm;طور قابل&rlm; توجهی موجب اخلال در انتخاب‌های مالی رای&rlm; دهندگان و برآورد بیش از حد و کمتر از حد مخارج و بدهی‌های مالیاتی می‌شود که منجر به سوگیری در تصمیم‌گیری بودجه‌ای در تمام سطوح دولت خواهد شد. پژوهش حاضر تحلیلی تجربی در تببین توهم مالی را در اقتصاد ایران با استفاده از شاخص‌های پنج‌گانه توهم مالی ارائه می‌دهد. بر اساس این، از داده‌های ماهانه سال‌های 1396-1380 و رهیافت خودتوضیحی با وقفه‌های توزیعی خطی و غیرخطی استفاده می&rlm;شود. در مجموع، نتایج حاکی از آن است که رهیافت غیرخطی می‌تواند تبیینی بهتر از وجود توهم مالی در اقتصاد ایران نسبت به رهیافت خطی ارائه دهد، به نحوی که عمدتاً ضمن تایید وجود نامتقارنی در اثرگذاری شاخص‌های تبیین‌کننده توهم مالی، بر این مسئله تاکید می‌نماید که توهم مالی به هنگام روند افزایشی یا روند کاهشی در معیارهای مورد نظر وجود دارد، به نحوی که توهم مالی بر مبنای تجزیه مثبت از معیار توهم کسری، تجزیه منفی معیار اول از توهم کشش (روند کاهشی در نسبت مالیات بر درآمد به کل درآمدهای دولت)، تجزیه منفی معیار پیچیدگی مالیاتی، تجزیه منفی معیار توهم بدهی، تجزیه مثبت و منفی معیار دوم از توهم کشش (نسبت مالیات غیرمستقیم به مالیات مستقیم) تایید می‌شوند. همچنین، نتایج برای نرخ ارز حقیقی در برآورد غیرخطی نشان می‌دهد که این عامل با اثرگذاری نامتقارن همراه است. از این&rlm; رو، در کوتاه‌مدت اقتصاد ایران، با کاهش نرخ ارز حقیقی، مخارج حقیقی دولت افزایش می‌یابد.</div> <div style="text-align: justify;">The phenomenon of fiscal illusion has always been an&nbsp;intriguing topic in the public finance literature. Fiscal illusion is a concept in which misinterpretation of fiscal parameters and tax expenses and liabilities lead to bias in budgetary decision making at all levels of the government. The current research presents an empirical analysis of the fiscal illusion in the Iranian economy, using five-dimensional indicators of fiscal illusion. For this purpose, the monthly data from 2001ا-2017 and the linear and Nonlinear Autoregressive Distributed Lag approach have been used. Overall, the results suggest that a nonlinear approach, compared to a linear approach, can provide a better explanation of fiscal illusion in the Iranian economy. Therefore, while confirming the existence of asymmetric effects of the explanatory indicators of fiscal illusion, it is emphasized that there is a fiscal illusion whenever there is an increase or decrease in the desired indicators. The fiscal illusion is confirmed based on the positive decomposition of the deficit illusion index, the negative decomposition of the first index of elasticity illusion (a decreasing trend in the ratio of income tax to total government revenues), the negative decomposition of the complexity index, the negative decomposition of debt illusion index, and the negative and positive decomposition of second index of elasticity illusion (the ratio of indirect tax to direct tax). Also, the results for real exchange rate in the nonlinear estimation show that this factor is associated with asymmetric effects. So, in short-run, the real government spending increases when real exchange rate decreases.</div> توهم مالی, مالیات, مخارج دولت, رویکرد نامتقارن, ایران Fiscal Illusion, Tax, Government Expenditure, Asymmetric Approach, Iran. 35 80 http://eprj.ir/browse.php?a_code=A-10-1418-1&slc_lang=fa&sid=1 Shahryar Zaroki شهریار زروکی sh.zaroki@umz.ac.ir 10031947532846005470 10031947532846005470 Yes University of Mazandaran, Mazandaran, Iran دانشگاه مازندران Hosna Ezoji حسنا ازوجی hosnaezoji@gmail.com 10031947532846005471 10031947532846005471 No University of Mazandaran, Mazandaran, Iran دانشگاه مازندران