fa بررسی رابطه علیت بین شاخص توسعه انسانی و رشد اقتصادی در ایران: با رویکرد مدل غیرخطی MS-VAR پژوهشي Research <p></p> <p>&nbsp;نوع ارتباط میان توسعه انسانی و رشد اقتصادی همواره مورد توجه سیاست‌گذاران بوده است. از این رو هدف این پژوهش، بررسی رابطه علی غیرخطی میان متغیرهای شاخص توسعه انسانی و رشد اقتصادی است، اما از آنجا که سری‌های زمانی ممکن است با تغییرات ساختاری مواجه شوند، بنابراین امکان تغییر جهت علّیت میان دو متغیر وجود دارد. برای این منظور در این پژوهش از مدل (MSIAH(3)-VAR(3 و از داده‌های سری زمانی تولید ناخالص داخلی سرانه و تعریف جدید سازمان ملل برای شاخص توسعه انسانی طی سال‌های 1390-‌1352 استفاده شده‌ است. یافته‌های این پژوهش نشان داد در هر سه رژیم به‌دست آمده، رابطه علّی از سمت رشد اقتصادی به توسعه انسانی وجود دارد. اما فقط در رژیم دوم است که شاخص توسعه انسانی علت رشد اقتصادی بوده و در دو رژیم دیگر شاخص توسعه انسانی تاثیر معنی‌داری بر رشد اقتصادی ندارد. در واقع با افزایش درآمدهای نفتی و به تبع آن رشد اقتصادی، شاخص توسعه انسانی مانند کالاهای مصرفی فقط با صرف هزینه از سوی دولت خریداری شده و افزایش می‌یابد و فقط در شرایط رکودی است که شاخص توسعه انسانی مانند کالای سرمایه‌ای در قبال هزینه‌های صورت ‌گرفته منافعی برای اقتصاد ایجاد می‌کند.</p> <p></p> <p style="text-align: justify;">The relationship between human development and&nbsp;economic growth has always interested policy makers for various&nbsp;important reasons. The purpose of this study is to investigate the&nbsp;non-linear causal relationship between the human development and economic growth variables in Iran; however, since the time series may confront structural changes, there is always a possibility for a change of direction in this causal relationship. In this study, MSIAH(3)-VAR(3) model and time series data for GDP per capita have been used, also the new&nbsp;definition provided by the United Nations for Human Development Index has been implemented for HDI during 1973-2011. The results indicate that in all three regimes, there is a causal relationship directed from&nbsp;economic growth to human development; however only in the second regime, human development caused economic growth and in two other regimes human development indicators do not have significant effect on economic growth. In effect, when oil revenues increase and accordingly&nbsp;economic &nbsp;growth rises (in first and third regime), HDI, just as&nbsp;consumer goods, increases only by being purchased through government&nbsp;expenditure; thus, it is only in recession times that HDI, plays the role of a capital good and despite its costs and pertaining expenses, benefits the economy.</p> علّیت غیرخطی, رشد اقتصادی, شاخص توسعه انسانی, آزمون زیوت و اندریوز, مدل مارکوف سوئیچینگ. Non-Linear Causality, Economic Growth, Human Development Index, Andrews Zivot Test, Markov Switching Model. 25 53 http://eprj.ir/browse.php?a_code=A-10-716-2&slc_lang=fa&sid=1 Ali Mehdiloo علی مهدیلو Mehdiloo_ali@yahoo.com 10031947532846009483 10031947532846009483 Yes University of Tabriz دانشگاه تبریز Hossain asgharpur حسین اصغرپور asgharpurh@gmail.com 10031947532846009484 10031947532846009484 No Department of Economic Science, University of Tabriz دانشگاه تبریز Zahra Karimi Takanlou زهرا کریمی تکانلو zkarimi1355@yahoo.com 10031947532846009485 10031947532846009485 No Department of Economic Science دانشگاه تبریز