دوره 30، شماره 3 - ( پاییز 1404 )                   دوره30 شماره 3 صفحات 0-0 | برگشت به فهرست نسخه ها

XML English Abstract Print

Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Fadaee M, Asghari M. (2025). Optimal Groundwater Policy in the Presence of Farmers’ Productivity Investment: A Dynamic Game Approach. JEPR. 30(3),
URL: http://eprj.ir/article-1-2396-fa.html
فدایی مهدی، اصغری مریم.(1404). سیاست‌گذاری بهینه آب زیرزمینی در حضور سرمایه‌گذاری بهره‌وری کشاورزان: یک رویکرد بازی پویا فصلنامه پژوهشنامه اقتصاد و برنامه ریزی 30 (3)

URL: http://eprj.ir/article-1-2396-fa.html

سیاست‌گذاری بهینه آب زیرزمینی در حضور سرمایه‌گذاری بهره‌وری کشاورزان: یک رویکرد بازی پویا
مهدی فدایی*1 ، مریم اصغری2
1- دانشیار گروه اقتصاد و سیستم‌ها، موسسه عالی آموزش و پژوهش برنامه‌ریزی ، m.fadaee@imps.ac.ir
2- کارشناس ارشد مهندسی سیستمهای اقتصادی اجتماعی، موسسه عالی آموزش و پژوهش برنامه‌ریزی
چکیده:   (359 مشاهده)
در بسیاری از مناطق خشک و نیمه‌خشک، سفره‌های آب زیرزمینی مشترک نقش اساسی در تداوم تولید کشاورزی ایفا می‌کنند، در حالی که نبود نهادهای کارآمد، برداشت بی‌رویه و افت سطح آب را تشدید کرده است. این مقاله یک چارچوب نظری برای تحلیل تعامل میان سیاست‌گذاری محلی، سرمایه‌گذاری در بهره‌وری و مبادله غیررسمی آب ارائه می‌دهد. مدل به‌صورت یک بازی پویا، متوالی و با اطلاعات کامل میان سه بازیگر شامل برنامه‌ریز محلی، یک کشاورز با بهره‌وری بالا و یک کشاورز با بهره‌وری پایین طراحی شده است.
برنامه‌ریز محلی با هدف بیشینه‌سازی رفاه اجتماعی تنزیل‌شده، میزان سهمیه آب زیرزمینی را تعیین می‌کند؛ کشاورز کم‌بهره بخشی از سهمیه خود را در بازار غیررسمی به فروش می‌رساند؛ و کشاورز پربهره به‌طور پویا درباره میزان سرمایه‌گذاری در بهبود بهره‌وری تصمیم می‌گیرد. پویایی انباشت سرمایه و سطح آب زیرزمینی از طریق معادلات دیفرانسیلی مدل‌سازی شده و تعادل بازی با استفاده از اصل حداکثرسازی پنتریاگین و روش استدلال معکوس استخراج می‌شود.
نتایج نشان می‌دهد که سرمایه‌گذاری در بهره‌وری، علاوه بر افزایش سود خصوصی، از طریق کاهش تقاضای آب، بر پایداری سفره آب نیز اثرگذار است. همچنین پارامترهای نهادی و زیست‌محیطی نظیر نرخ تنزیل، ضریب نفوذپذیری آب و ارزش اثرات خارجی زیست‌محیطی نقش تعیین‌کننده‌ای در سیاست بهینه تخصیص آب دارند. یافته‌ها بر ضرورت هم‌زمانی سیاست‌های تخصیص آب و مشوق‌های سرمایه‌گذاری در فناوری‌های بهره‌ور تأکید می‌کنند.
واژه‌های کلیدی: آب زیرزمینی، بازی پویا، کنترل بهینه، سرمایه‌گذاری بهره‌وری، بازار آب، برنامه‌ریز محلی
     
پژوهشی: پژوهشي | موضوع مقاله: اقتصاد انرژی، محیط زیست و منابع طبیعی
دریافت: 1404/9/30 | پذیرش: 1404/10/9 | انتشار الکترونیک: 1405/3/2
فهرست منابع
1. Allen, R. C., & Gisser, M. (1984). Competition versus optimal control in groundwater pumping when demand is nonlinear. Water Resources Research, 20(7), 752-756. [DOI:10.1029/WR020i007p00752]
2. Azaiez, M. N. (2002). A model for conjunctive use of ground and surface water with opportunity costs. European Journal of Operational Research, 143(3), 611-624. [DOI:10.1016/S0377-2217(01)00339-3]
3. Kim, C. S., & Schaible, G. D. (2000). Economic benefits resulting from irrigation water use: Theory and an application to groundwater use. Environmental and Resource Economics, 17(1), 73-87. [DOI:10.1023/A:1008340504971]
4. Knapp, K. C., Weinberg, M., Howitt, R., & Posnikoff, J. F. (2003). Water transfers, agriculture, and groundwater management: A dynamic economic analysis. Journal of Environmental Management, 67(4), 291-301. [DOI:10.1016/S0301-4797(02)00162-7]
5. Koundouri, P., & Christou, C. (2006). Dynamic adaptation to resource scarcity and backstop availability: Theory and application to groundwater. Australian Journal of Agricultural and Resource Economics, 50(2), 227-245. [DOI:10.1111/j.1467-8489.2006.00333.x]
6. Laukkanen, M., & Koundouri, P. (2006). Competition versus cooperation in groundwater extraction: A stochastic framework with heterogeneous agents. Munich Personal RePEc Archive (MPRA Working Paper). [DOI:10.4337/9781845429973.00016]
7. Martin, E. (2012). Are the gains from a groundwater management policy so low? Working paper, UMR 1041 CESAER, AGROSUP Dijon, France.
8. Negri, D. H. (1989). The common property aquifer as a differential game. Water Resources Research, 25(1), 9-15. [DOI:10.1029/WR025i001p00009]
9. Rubio, S. J., & Casino, B. (2001). Competitive versus efficient extraction of a common property resource: The groundwater case. Journal of Economic Dynamics and Control, 25(8), 1117-1137. [DOI:10.1016/S0165-1889(99)00047-0]
10. Soubeyran, R., Tidball, M., Tomini, A., & Erdlenbruch, K. (2014). Rainwater harvesting and groundwater conservation: When endogenous heterogeneity matters. Environmental and Resource Economics. [DOI:10.1007/s10640-014-9813-9]
11. Stahn, H., & Tomini, A. (2016). On the environmental efficiency of water storage: The case of a conjunctive use of ground and rainwater. Environmental Modeling & Assessment. [DOI:10.1007/s10666-016-9509-3]
12. Zhou, Y. (2009). A critical review of groundwater budget myth, safe yield, and sustainability. Journal of Hydrology, 370(1-4), 207-213. [DOI:10.1016/j.jhydrol.2009.03.009]
بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution 4.0 International License قابل بازنشر است.

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به فصلنامه پژوهشنامه اقتصاد و برنامه ریزی می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2026 CC BY-NC 4.0 |

Designed & Developed by : Yektaweb