fa پول و تورم در ایران رویکرد خودرگرسیونی برداری (VAR) كاربردي Applicable <p> تورم بالا و متغیر از خصیصه های اصلی اقتصاد ایران در دهه های گذشته بوده است. پژوهش حاضر به دنبال بررسی و تحلیل تجربی تورم در ایران و یافتن مؤلفه های اصلی آن با استفاده از رویکرد ه مانباشتگی 1 و مدل تصحیح خطای 2 در دو دهه گذشته است. طبق نتایج پژوهش، متغیرهای پولی، (VECM) برداری مهمترین عوامل در توجیه و توضیح فرایند تورمی در ایران هستند. علاوه بر حجم نقدینگی، نقش نرخ ارز و تورم وارداتی نیز در بلندمدت بر تورم حائز اهمیت اس ت. هر چند تأثیر واردات بر تاز تورم وارداتی تأثیر م یپذیرد. همچنین نتیجه حاصل از آزمون نظریه پولی نشان می دهد که این نظریه به طور کامل نمی تواند فرایند تورمی ایران را توجیه کن د. تغییرات حجم پول در ایران، بیشتر تحت تأثیر فعالی تهای مالی دولت بوده است و طبق برآوردهای پژوهش حاضر، رابطه پول و تورم، رابط های یکبهیک 1 نیست. اما یافته ها نشان م یدهد که رابطه علیت 2 در این فرایند، از پول به تورم است و در واقع، حجم پول، علت تورم است نه معلول آن.ورم، تأثیری کاهنده است، اما نوسان های تورم در بلندمدت از تورم وارداتی تأثیر می‌پذیرد. همچنین نتیجه حاصل از آزمون نظریه پولی نشان می‌دهد که این نظریه به‌طور کامل نمی‌تواند فرایند تورمی ایران را توجیه کند. تغییرات حجم پول در ایران، بیشتر تحت تأثیر فعالیت‌های مالی دولت بوده است و طبق برآوردهای پژوهش حاضر، رابطه پول و تورم، رابطه‌ای یک­به­یک <a name=_ftnref1><u>[1]</u> </a>نیست. اما یافته‌ها نشان می‌دهد که رابطه علیت <a name=_ftnref2><u>[2]</u> </a>در این فرایند، از پول به تورم است و در واقع، حجم پول، علت تورم است نه معلول آن. </p><br clear=all /><hr width=33% size=1 /><p> <a name=_ftn1> <u>[1]</u> </a>. Proportional </p><p> <a name=_ftn2> <u>[2]</u> </a>. Causality </p> Iran has suffered from high and fluctuating rates of inflation within the last decades. This paper tries to empirically analyze inflation in Iran and find its main factors through Cointegration approach and Vector Error Correction Model (VECM) during the last two decades. The findings of the research indicate that monetary variables are the most important factors in explaining inflectional process in Iran. In addition to liquidity volume, the roles that foreign exchange rates and imports inflation play are to be noted in inflation in the long run. Although the impact of imports on inflation is reductive, the imports inflation affects inflation fluctuations in the long run. Moreover, the results of testing the monetary theory show that this theory could not fully explain inflectional process in Iran. The changes of money volume in Iran have been mostly under the influence of the government’s financial activities and according to the estimations of this paper money-inflation relationship is not proportional. The findings of the research indicate that the causality relationship in this process is from ‘money’ to ‘inflation’. In fact, the money volume is the cause of the inflation, and not its effect. Keywords: Inflation, Monetary Policy, Budget Deficit, Cointegration Approach 3 29 http://eprj.ir/browse.php?a_code=A-10-4-55&slc_lang=fa&sid=1 Ali Taiebnia علی طیب نیا taiebnia@ut.ac.ir 1003194753284600169 1003194753284600169 Yes دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران Saeed Taghimollaee سعید تقی ملایی saeed.tmollaee@yahoo.com 1003194753284600170 1003194753284600170 No دانشگاه تهران