fa شناسایی عوامل مؤثر در افزایش درآمد حاصل از مغازه‌های وقفی بازار تهران كاربردي Applicable <p style=DIRECTION: rtl align=justify>افزایش عواید موقوفات کشور، می‌تواند نقشی بسزا در زمینه تأمین بخشی از خدمات عمومی مورد نیاز جامعه و بهبود توزیع درآمد‌ها داشته باشد و در نتیجه واقفان و نوع دوستان در تأمین بخش گسترد‌ه‌ای از این گونه خدمات سهیم شوند. تحقق این هدف منوط به توسعه همه جانبه خدمات وقفی و بهره‌برداری بهینه از موقوفات است و در این میان شناسایی عوامل مؤثر بر درآمدهای وقفی اهمیت اساسی و نقشی مهم دارد. به این منظور نمونه‌ای از جامعه املاک و مستغلات تجاری در بخش جنوبی و مرکزی شهر تهران، که بازار اصلی شهر در آن قرار دارد و از لحاظ اقتصادی نیز حائز اهمیت است، انتخاب و مطالعه شده است. نتایج حاصل از مدل مورد بحث در این مطالعه نشان می‌دهد، میزان درآمد حاصل از محل اجاره به عنوان مهم‌ترین منبع درآمدی موقوفات برای مغازه‌های وقفی بازار تهران در سال 1382 در مقایسه با مغازه‌های غیروقفی قابل توجه نیست و بستگی به تولیت و شکل مدیریت آنها دارد. متوسط در‌آمد رقبات وقفی تحت مدیریت سازمان اوقاف کمتر از رقبات دارای تولیت مستقل بوده و بازدهی رقبات اخیر نیز کمتر از موقوفاتی است که دارای متولیان منتخب به شکل هیئت امناست. عـلاوه براین موارد، برخی عوامـل محیـطی و ویژگی‌های منطقه‌ای مانند قرارداشتن مغازه وقفی در راستای بازار، موقعیت بورس، ضلع شمالی بازار و همچنین طبقه‌ اول از پاساژ نیز در این میان نقش‌آفرین هستند. ایجاد تحول در مدیریت موقوفات با واگذاری اداره آنها به مدیرانی غیر از مدیران سازمان اوقاف و امور خیریه از یک طرف و تغییر ویژگی‌ها و موقعیت‌های محلی آنها از سوی دیگر، مانند تبدیل کوچه‌های بازار تهران به راستای بازار، کوچک سازی اندازه مغازه‌ها، کاهش مدت زمان قرارداد اجاره‌های وقفی، تسری بورس‌های خاص بازار به دیگر نقاط دارای مغازه‌های وقفی و واگذاری اختیار بیشتر به شریک‌های تجاری در مورد رقبات دارای اشتراک مالکیت از مهم‌ترین توصیه‌های سیاستی و اقدامات اجرایی این تحقیق برای افزایش اجاره‌های وقفی مغازه‌های بازار تهران است. این توصیه‌ها می‌تواند زمینه‌ساز بهبود درآمد اجاره‌ای نزدیک به 5500 مغازه وقفی در این منطقه و در نتیجه بهبود کارکرد اقتصادی و اجتماعی آنها مطابق با نیات واقفان و در جهت توسعه خدمات عمومی باشد. </p> The increase of incomes in Irans endowents (Waqfs) could have an outstanding role in providing a part of public services needed in the society and betterment of income distribution and as a result endowers and benefactors would play a part in meeting greater portion of these services. Materializing this objective requires an all-out development of endowment (Waqt) services as wall as better operation of the endowed properties thus requiring the exploring of influential factors in the increase of endowments incomes as a crucial and vital necessity. With this goal in mind, the researches chose and studied a sample of commercial properties community in central and southern district of Tehran, where economically important Bazaar of Tehran is located. The results of the model studied in this paper show the amount of income gained from leasing the endowed shops in Bazaar of Tehran as the major income resource of such shops in 2003 was not considerable compared to that of non-endowed shops and the extent of income of the endowed shops depends on the management methods of endowments. Average income of endowed shops under management of the Endowments (A wqat) Organization is less than that of endowed shops run by elected board of trustees. Moreover, some spatial factors and local characteristics such as being located in the main Bazaar, being situated in the shopping center of the same line of goods, being in the north side of Bazaar or in the first floor of shopping malls would play important role as well. This paper offers twofold policy and executive recommendations so as to increase the incomes of endowed shops through giving the management responsibility of such shops to managers other than managers of Endowments (A wqaf) and Benefaction Affairs Organization second, changing local and spatial characteristics such as transforming the alleys in Bazaar of Tehran and joining them into main Bazaar, downsizing the shops, shortening the period of the endowed shops leasing contracts, decentralizing same-line-goods market in Bazaar and extending it to other shopping centers where endowed shops are located and lastly, delegating more powers to business partners in the endowed shops with shared ownership. These recommendations could pave the way for the betterment of leasing income related to approximately 5500 endowed shops in the Bazaar district resulting in their better socio-economic performance in line with what the endowers had wished and toward the development of public services. 99 124 http://eprj.ir/browse.php?a_code=A-10-4-38&slc_lang=fa&sid=1 Hojatolah Souri حجت الله سوری un@hsouri.com 1003194753284600147 1003194753284600147 Yes دانشگاه امام صادق علیه السلام Seyed Kazem Sadr سیدکاظم صدر 1003194753284600148 1003194753284600148 No دانشگاه شهید بهشتی ، دانشکده اقتصاد