Economic and Planning Research

fa رابطه غیرخطی ساختار سرمایه و عملکرد بانک‌های اسلامی: شواهدی از کشورهای منتخب The Nonlinear Relationship between Capital Structure and Performance of Islamic banks اقتصاد اسلامی Islamic economoics پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">این مقاله به ارزیابی رابطه غیرخطی میان ساختار سرمایه و عملکرد مالی بانک‌های اسلامی در کشورهای منتخب سازمان همکاری اسلامی طی دوره ۲۰۱۰–۲۰۲۰ پرداخته است. با استفاده از پنل داده‌های متوازن 125 بانک و 1375 مشاهده سالانه، ابتدا مدل‌های خطی پنل اثرات ثابت و دینامیک  برای آزمون اثر مستقیم نسبت حقوق صاحبان سهام به دارایی‌ها بر بازده دارایی و بازده حقوق صاحبان سهام برآورد شد. سپس، با بهره‌گیری از مدل رگرسیون پنل آستانه‌ای دینامیک، دو نقطه شکستی در سطوح 12% و 18% شناسایی گردیدند که حاکی از تأثیر مثبت و معنادار نسبت سرمایه تا آستانه اول، کاهش ملایم در آستانه میانی و کندی محسوس در آستانه بالاتر است. آزمون‌های ثبات ساختار، بازنمونه‌گیری تصادفی با 1000 بازنمونه‌گیری و برآوردهای جایگزین با معیارهای NIM و Z‑Score اعتبار و پایداری این یافته‌ها را تأیید نموده است. تحلیل‌های منطقه‌ای نشان می‌دهد که شدت اثر سرمایه بر عملکرد در حوزه خلیج فارس بیشتر از سایر مناطق است و تفاوت‌های مقرراتی و عمق بازار بر آستانه‌های بهینه سرمایه تأثیرگذار است. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که در تعیین نسبت هدف سرمایه، بانک‌های اسلامی می‌بایست میان مزایای سپر مالیاتی و هزینه‌های نمایندگی در سطوح متوسط و اثرات افزایش هزینه‌های ورشکستگی و پیچیدگی عملیاتی در سطوح بالا تعادل برقرار کنند. یافته‌های این تحقیق از دو جنبه نظری و عملی حائز اهمیت است: اولاً، برای تنظیم سیاست‌های نظارتی منطقه‌ای منعطف و بهبود چارچوب‌های سرمایه‌ای بانک‌های اسلامی کاربرد دارد. ثانیاً، این یافته‌ها فرضیه ریسک کارایی (احتمال کاهش بهره‌وری عملیاتی) و فرضیه ارزش حق امتیاز (ارزش نهفته در مزیت‌های رقابتی و برند) را تأیید می‌کند. </div> <div style="text-align: justify;">This paper examines the nonlinear relationship between capital structure and financial performance of Islamic banks in selected member countries of the Organization of Islamic Cooperation over the period 2010–2020. Using a balanced panel of 125 banks comprising 1,375 annual observations, the study first estimates fixed-effects and dynamic panel linear models to assess the direct impact of the equity-to-assets ratio on return on assets and return on equity. It then applies a dynamic threshold panel regression model to capture potential nonlinearities. The results identify two capital ratio thresholds at 12 percent and 18 percent. Capital adequacy exerts a positive and statistically significant effect on performance up to the first threshold, followed by a modest decline at intermediate levels and a pronounced slowdown beyond the upper threshold. Structural stability tests, random resampling with 1,000 iterations, and alternative performance measures based on net interest margin and the Z-score confirm the robustness of these findings. Regional analysis indicates that the impact of capital on performance is stronger in the Gulf region than in other regions, reflecting differences in regulatory frameworks and market depth, which in turn influence optimal capital thresholds. The findings suggest that, when determining target capital ratios, Islamic banks must balance the benefits of tax shields and reduced agency costs at moderate capital levels against higher bankruptcy costs and increased operational complexity at elevated levels. From both theoretical and practical perspectives, the results inform the design of flexible, region-specific regulatory policies and provide empirical support for the efficiency risk hypothesis and the charter value hypothesis in the context of Islamic banking.</div> ساختار سرمایه, بانک‌های اسلامی, ساختار سرمایه بهینه, اقتصاد اسلامی Capital Structure, Islamic Banks, Optimal Capital Structure, Islamic Economy. 159 182 http://eprj.ir/browse.php?a_code=A-10-1851-6&slc_lang=fa&sid=1 Saeid Mohammadbeigi سعید محمدبیگی beigi.1992@gmail.com 100319475328460012255 100319475328460012255 Yes Ph.D.in Philosophy of Islamic Economics, Institute Research and Education Khomeini Imam, Ghom, Iran. دکتری فلسفه اقتصاد اسلامی، موسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی، قم، ایران