fa بررسی وضعیت اشتغال آموزش‌دیدگان سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای و برآورد الگوی عوامل مؤثر بر آن (بررسی میدانی شهر تهران) پژوهشي Research موضوع اشتغال و بیکاری نیروی انسانی یکی از مهم‌ترین مسائل و مشکلات جهان است که در کشورهای در حال توسعه با توجه به عدم توازن ساختارهای اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، و سیاسی نقش و سهم بیشتری بر توسعه دارد. بیکاری یا عدم اشتغال نیروی انسانی، آثاری زیانبار در مسائل اقتصادی، اجتماعی، سیاسی، فرهنگی، و امنیتی به همراه دارد. هدف از این پژوهش، بررسی وضعیت اشتغال آموزش دیدگان مراکز آموزشی ثابت سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای در تهران است. برای این منظور، ضمن معرفی فرضیه‌ها، نظریه‌ها و پژوهش‌های جهانی را نیز در زمینه شاخص‌های مؤثر بر اشتغال بررسی می‌نماییم. پس از آن به معرفی آموزش‌های ارائه شده در سازمان فنی و حرفه‌ای می‌پردازیم. در ادامه وضعیت اشتغال در ایران را به طور اجمالی بررسی، سپس شاخص‌های مؤثر بر اشتغال آموزش‌دیدگان فنی و حرفه‌ای در شهر تهران و شدت و جهت تأثیر آنها را به تفکیک جنسیت (زن- مرد) با استفاده از الگوی اقتصادسنجی لوجیت ارزیابی می‌کنیم. این شاخص‌ها عموماً عبارتند از: سطح تحصیلات، سن، تأهل، جنسیت، نمره آزمون پایان دوره، سطح مهارت 1 یا 2 و نوع حرفه آموزشی. جامعه آماری این تحقیق شامل تمامی آموزش‌دیدگان درجه 1 و 2 مراکز ثابت آموزشی شهر تهران در سال‌های 1377-1379 است که در مجموع47810 نفر (36860 نفر مرد و 10950 نفر زن) را دربر می‌گیرد. (جدول1). این تعداد فقط شامل آموزش‌دیدگان آزاد است و آموزشگاه‌های آزاد، کارآموزان معرفی شده از آموزش و پرورش (شاخه کاردانش) و دیگر دستگاه‌های اجرایی نظیر: بیمه بیکاری، اتحادیه‌ها، صنایع، اصناف و زندان‌ها و… را شامل نمی‌شود. روش نمونه‌گیری، طبقه‌ای تصادفی است. برای این کار از اطلاعات مقطعی در دوره زمانی سه ساله استفاده شده است. اطلاعات مورد نیاز به صورت میدانی جمع‌آوری و سازماندهی شده، و بنا به ماهیت موضوع از فن پرسشگری و مصاحبه استفاده شده است. با توجه به نبود اطلاعات کافی از کارآموزان و عدم بانک اطلاعاتی و نیز مشکل دسترسی به آنها فقط480 نمونه مورد مشاهده قرار گرفت که از این تعداد نیز 38 نفر به دلیل آنکه قبل از گذراندن دوره‌های آموزشی سازمان شاغل بودند و پس از آن نیز در همان شغل باقی ماندند، از این رو، از نمونه آماری حذف شدند. در نتیجه حجم نمونه به 442 نفر - 299 نفر مرد و 143 نفر زن - تقلیل یافت. نتایج پژوهش حاضر نشان می‌دهد در شهر تهران شاخص‌های سطح تحصیلات، سن، تأهل و نمره آزمون بر اشتغال مردان اثر مثبت دارد. همچنین شاخص‌های نمره آزمون و حرفه آموزشی که اغلب مربوط به بخش خدمات است، بر اشتغال زنان اثر مثبت دارد. اما در برآورد کل نمونه آماری اعم از زن و مرد، شاخص جنسیت هیچ تأثیری بر اشتغال نداشته و به همین دلیل تفاوت معنی داری بین نرخ بیکاری زنان و مردان وجود ندارد. Human resources employment and unemployment issues are regarded as some of the most crucial problems in the world. They have even a more important role in the development affairs of the developing countries because of the imbalances within their socioeconomic, cultural and political structures. Unemployment of the human resources has detrimental effects on socioeconomic, cultural, political and security issues. This paper tries to survey employment status of Technical and Vocational Training Organization's graduates in Tehran. For this purpose, the paper proposes a hypothesis and reviews global views and researches and the indicators that have influence in employment. Then it introduces the trainings offered in the above-mentioned organization. Next, employment situation in Iran is surveyed. Afterwards, the indicators that are effective on employment of the technical and vocational graduates in Tehran are surveyed. Meanwhile, the intensity and orientation of the indicators effectiveness are analyzed in male – female categories by means of Logit econometric model. The indicators consist of age, marital status, gender, final exam, first or second skill level and type of vocational training. Statistical community of the research includes all first and second level graduates of official technical and vocational training centers in Tehran during 1998-2000. This community is composed of 47810 people (36860 males and 10950 females). This number belongs to the independent graduates of official training centers. The graduates that had been referred to the official training centers by high schools or other executive agencies (such unemployment insurance institutes, trade :::union:::s, industries, prisons etc.) are not included in the above-mentioned number. The number does not include the graduates of unofficial vocational training centers either. Random stratified sampling method was used in the research. Sectional data during a three-year period were used. The data were gathered and organized in a field study. Questioning and interviewing techniques were also utilized for the purpose. Due to insufficient information about the graduates, absence of a database and difficulties in accessing the graduates, only 480 samples could be observed. Out of these, 38 people had been employed before taking vocational training courses and followed their previous jobs after graduation. Therefore the latter group was omitted from the statistical sample. As a result, the group was reduced to 442 (299 males and 143 females). The results of the research show that education level, age, marital status and final exam grade indicators have positive effect on men’s employment in Tehran. Meanwhile, final exam grade and relatedness of vocational training type to the service sector have positive effect on women’s employment. Yet, whole sample statistical estimation showed that gender indicator had no influence in employment. Therefore, there is no significant difference between unemployment rates of men and women. 47 74 http://eprj.ir/browse.php?a_code=A-10-4-116&slc_lang=fa&sid=1 Masomeh Amiri معصومه امیری 1003194753284600505 1003194753284600505 Yes سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای کشور