XML English Abstract Print


1- موسسه
2- موسسه ، m.fadaee@imps.ac.ir
چکیده:   (12 مشاهده)
تعهدات غیرالزام‌آور، علی‌رغم فقدان ضمانت اجرایی رسمی، نقش مهمی در شکل‌گیری اعتماد، همکاری و وفای به عهد در تعاملات اقتصادی و اجتماعی ایفا می‌کنند. با این حال، درباره سازوکارهای اثرگذاری این تعهدات اجماع نظری روشنی وجود ندارد. برخی پژوهش‌ها بر نقش گناه‌گریزی و انتظارات متقابل تأکید کرده‌اند، در حالی که برخی دیگر تعهد درونی ناشی از عمل قول دادن را عامل اصلی پایبندی به تعهدات می‌دانند. هدف این پژوهش ارائه یک چارچوب نظری تلفیقی برای تبیین اثرگذاری تعهدات غیرالزام‌آور بر رفتار افراد است.
این پژوهش از نوع نظری بوده و با بهره‌گیری از مفاهیم اقتصاد رفتاری، نظریه بازی‌ها و اقتصاد آزمایشگاهی، چارچوبی مفهومی برای تحلیل وفای به عهد در غیاب ضمانت اجرایی رسمی ارائه می‌کند. در چارچوب پیشنهادی، تعهدات غیرالزام‌آور از دو مسیر مکمل بر رفتار اثر می‌گذارند: نخست، سازوکار مبتنی بر انتظارات و گناه‌گریزی و دوم، سازوکار مبتنی بر تعهد درونی ناشی از قول دادن. همچنین یک مدل نظری ساده ارائه می‌شود که در آن افراد میان منافع مادی حاصل از نقض تعهد و هزینه‌های روان‌شناختی ناشی از گناه‌گریزی و تعهد درونی موازنه برقرار می‌کنند.
نتایج نشان می‌دهد که افزایش انتظارات طرف مقابل، تقویت تعهد درونی و فعال شدن هم‌زمان این دو سازوکار، احتمال وفای به عهد را افزایش می‌دهد، در حالی که منافع مادی بیشتر از نقض تعهد، انگیزه بدقولی را تقویت می‌کند. همچنین، مدل وجود ناهمگنی رفتاری و آستانه‌های متفاوت پایبندی به تعهدات را پیش‌بینی می‌کند. نوآوری اصلی پژوهش، ارائه چارچوبی تلفیقی برای تبیین نقش مکمل گناه‌گریزی، انتظارات و تعهد درونی در شکل‌گیری همکاری اقتصادی است.
     
پژوهشی: پژوهشي | موضوع مقاله: اقتصاد خرد
دریافت: 1405/6/30 | پذیرش: 1405/8/10

بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution 4.0 International License قابل بازنشر است.

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به فصلنامه پژوهشنامه اقتصاد و برنامه ریزی می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2026 CC BY-NC 4.0 |

Designed & Developed by : Yektaweb